ChatGPT Oʻzbekistonda ishlaydimi
Ha, ChatGPT Oʻzbekistonda rasman ishlaydi. Oʻzbekiston OpenAI ChatGPTni brauzerda va mobil ilovada qoʻllab-quvvatlaydigan davlatlar roʻyxatida bor. OpenAI Oʻzbekistondagi foydalanuvchilar uchun roʻyxatdan oʻtishni 2023-yil noyabrida ochgan, bu haqda 9-noyabrda Spot yozgan. VPN, begona akkauntlar va «boshqa davlat orqali» roʻyxatdan oʻtish kerak emas. Aksincha, OpenAI oʻsha roʻyxatda ogohlantiradi: agar xizmatdan roʻyxatda yoʻq davlatdan foydalanilsa, akkaunt bloklanishi yoki toʻxtatib qoʻyilishi mumkin.
Raqobatchilarda ham shunday. Oʻzbekiston Anthropicning ikkala roʻyxatida bor: Claude.ai uchun ham, tijoriy API uchun ham. Google kompaniyasining Gemini xizmati Oʻzbekistonda mavjud, qoʻllab-quvvatlanadigan tillar orasida oʻzbek tili ham bor. Pullik Google AI Pro obunasi ham bu yerda sotiladi.
ChatGPTda roʻyxatdan oʻtish uchun chatgpt.com saytini ochib, Google, Apple, telefon raqami yoki pochta orqali kirishni tanlash kifoya. Akkauntsiz ham sinab koʻrish mumkin: kirish sahifasida «Try it first» tugmasi bor.
ChatGPT Oʻzbekistonda qancha turadi
Quyidagi narxlar 2026-yil 28-sentabrda Oʻzbekistondan ochilgan tarif sahifalaridan olingan. Sahifa turli davlatlarda turli narxlarni koʻrsatishi mumkin, shuning uchun aynan shu yerdan tekshirdik. Soʻmga oʻsha sanadagi Markaziy bank kursi boʻyicha oʻtkazildi: bir dollar uchun 11 825,40 soʻm (cbu.uz).
| Xizmat va tarif | Oyiga | Soʻmda | Nima beradi |
|---|---|---|---|
| ChatGPT Free | $0 | 0 | asosiy kirish |
| ChatGPT Go | $5 | ≈ 59 ming | Freega qaraganda vositalar bilan koʻproq xabar, koʻproq fayl va rasm yuklash; reklama boʻlishi mumkin |
| ChatGPT Plus | $20 | ≈ 237 ming | GPT-6 mulohaza yurituvchi modellari, chuqur qidiruv koʻproq |
| ChatGPT Pro | $100 dan | ≈ 1,18 mln | Plusga qaraganda 5 baravar koʻp limit |
| ChatGPT Business | bitta joy uchun $25, yillik toʻlovda $20 | ≈ 296 ming / ≈ 237 ming | umumiy hisob va admin panel, 2 dan 200 kishigacha boʻlgan jamoalar |
| Claude Pro | $20, yillik toʻlovda $17 | ≈ 237 ming / ≈ 201 ming | Freega qaraganda kamida 5 baravar koʻp limit, Claude Code |
| Claude Team | bitta joy uchun $25, yillik toʻlovda $20 | ≈ 296 ming / ≈ 237 ming | umumiy hisob va admin panel, 2 dan 150 kishigacha boʻlgan jamoalar |
| Google AI Plus | $4,99 | ≈ 59 ming | limitlar Freega qaraganda ikki baravar yuqori, 400 GB xotira |
| Google AI Pro | $19,99 | ≈ 236 ming | limitlar Freega qaraganda 4 baravar yuqori, 5 TB xotira |
Manbalar: ChatGPT, Claude, Google AI.
$5 lik Go tarifi Oʻzbekistonda 2025-yil oktabrida paydo boʻlgan (Spot). Go, Plus va Pro faqat oyma-oy toʻlanadi: OpenAI ular uchun yillik toʻlovni taklif qilmaydi. Bir yilga toʻlaganda chegirmani ChatGPT Business, Claude Pro va Claude Team beradi.
Uchala kompaniyaning tariflari oʻzgarib turadi, Anthropic va OpenAI esa narxlarni oʻzgartirishi mumkinligini ochiq yozadi. Sotib olishdan oldin tarif sahifasini tekshiring, jadvalni esa 2026-yil 28-sentabr holatidagi surat deb qabul qiling.
Narxda 12% QQS qayerdan paydo boʻlishi mumkin
Soliq kodeksida elektron shaklda xizmat koʻrsatadigan xorijiy kompaniyalar haqida alohida 39-bob bor. 278-moddaga koʻra bunday kompaniya Oʻzbekistondagi jismoniy shaxslarga xizmat sotganda oʻzi QQS toʻlovchisiga aylanadi. ChatGPT obunasi 282-moddaning birinchi bandiga tushadi: u yerda «dasturiy taʼminotdan … Internet tarmogʻi orqali, shu jumladan ulardan masofadan turib foydalanish imkonini berish yoʻli bilan foydalanishga boʻlgan huquqlarni taqdim etish» deb koʻrsatilgan. QQS stavkasi — 12% (258-modda).
Tartib quyidagicha. Kompaniya sotuvlar boshlanganidan keyin 30 kundan kechiktirmay hisobga turishi kerak. Soliq toʻlov sanasi boʻyicha har chorakda hisoblanadi, valyuta tushumi toʻlov kelgan oyning oxirgi kunidagi Markaziy bank kursi boʻyicha soʻmga qayta hisoblanadi, hisobot va toʻlov — chorakdan keyingi oyning 20-sanasigacha (279–281-moddalar). OpenAI QQS toʻlovchisi sifatida 2025-yil aprelida hisobga turgan (Gazeta.uz), Anthropic — 2026-yil 2-fevralda (Spot).
Bu xaridor uchun nimani anglatadi. Anthropic tarif sahifasida narxlar soliqlarsiz koʻrsatilganini ochiq yozadi: «Prices shown don’t include applicable tax». Anthropic Oʻzbekistonda QQS toʻlaydi (raqamlar quyida), demak, toʻlov paytida narxga, ehtimol, 12% qoʻshiladi. Unda Claude Pro $22,40 ga, yaʼni taxminan 265 ming soʻmga tushadi. ChatGPT tarif sahifasida soliqlar haqida hech narsa deyilmagan. QQS ustiga qoʻshiladimi-yoʻqmi, faqat toʻlov bosqichida koʻrinadi, biz esa na ChatGPTda, na Claudeda toʻlovgacha yetib bormadik.
Kompaniyalar uchun qoida boshqacha. 278-moddaning toʻrtinchi qismiga koʻra, agar bunday xizmatni oʻzbekistonlik yuridik shaxs sotib olsa, soliq agenti xaridorning oʻzi boʻladi: QQSni sizning kompaniyangiz hisoblashi va toʻlashi kerak. Agar ChatGPT Business yoki Claude Teamni firma nomiga rasmiylashtirsangiz, birinchi toʻlovdan oldin bu moddani buxgalterga koʻrsating.
Oʻzbekistondan ChatGPT uchun qanday toʻlash mumkin
OpenAIning oʻzi taʼriflagan usullar:
- Saytda bank kartasi bilan. Toʻlov valyutalari haqidagi maʼlumotnomada kredit va debet kartalari barcha davlatlarda qabul qilinishi aytilgan. Mahalliy valyutalar orasida soʻm yoʻq, shuning uchun toʻlov dollarda oʻtadi. Internetda xorijiy xaridlar uchun toʻlash mumkin boʻlgan karta kerak. Muayyan bankning kartalari oʻtadimi-yoʻqmi, bankning oʻzidan soʻragan maʼqul: umumiy roʻyxat na OpenAIda, na bizda bor.
- Ilova ichida obuna. Agar obunani iPhone yoki Androiddagi ChatGPT ilovasida rasmiylashtirsangiz, uni OpenAI emas, App Store yoki Google Play boshqaradi: bu oʻsha maʼlumotnomada aytilgan. Ilovalar doʻkoniga bogʻlangan toʻlov usuli bilan toʻlashga toʻgʻri keladi.
- Biznes tarif. ChatGPT Business karta bilan toʻlanadi. Enterprise uchun hisob-faktura boʻyicha toʻlash mumkin, bu OpenAI savdo boʻlimi bilan kelishiladi (tarif sahifasidagi FAQ).
Claude Pro karta bilan, oyma-oy yoki bir yilga toʻlanadi. Google obunalari Google akkaunti orqali rasmiylashtiriladi.
Nima qilmaslik kerak. Tayyor «umumiy» akkaunt sotib olish yoki bitta Plusni butun boʻlimga boʻlib ishlatish. OpenAIning foydalanish shartlarida hisob maʼlumotlarini boshqaga berish yoki akkauntni boshqa birovga ochib berish taqiqlangan. Jamoa uchun Business bor, u haqda quyida. Qoidalarni chetlab, vositachilar orqali toʻlash usullarini biz taʼriflamaymiz: Oʻzbekiston qoʻllab-quvvatlanadigan davlatlar roʻyxatida, chetlab oʻtadigan narsa yoʻq.
Shaxsiy tarif yoki biznes: maʼlumotlar bilan nima boʻladi
$20 lik Plus va Businessdagi $20–25 lik joy faqat umumiy hisob va admin panel bilan farq qilmaydi. Asosiy farq — yozishmalar bilan nima boʻlishida.
- ChatGPTning shaxsiy tariflari (Free, Go, Plus, Pro). Tarif sahifasidagi jadvalda ularning «Content is used to train our models» qatorida «Opt-out available» deb turibdi. Sukut boʻyicha yozishmalar modellarni oʻqitishga ketishi mumkin, buni sozlamalarda oʻzingiz oʻchirishingiz kerak.
- ChatGPT Business, Enterprise va API. Bu yerda OpenAI yozadi: «We do not train our models on your data by default», yaʼni sukut boʻyicha mijoz maʼlumotlarida modellar oʻqitilmaydi.
- Claude ham xuddi shunday tuzilgan. Free, Pro va Maxda oʻqitish qoʻlda oʻchiriladi, Team uchun esa tarif sahifasida «No model training on your content by default» deb koʻrsatilgan.
- Gemini. Google maxfiylik markazida chatlarning bir qismini odamlar — taqrizchilar oʻqishini yozadi va ularga koʻrsatishni istamaydigan maxfiy maʼlumotlarni kiritmaslikni soʻraydi.
Biznes egasi uchun xulosa oddiy. Agar xodim narxlar roʻyxati, shartnoma yoki mijoz bilan yozishmani oʻzining shaxsiy chatiga joylasa, bu maʼlumotlar uning shaxsiy akkaunti qoidalari boʻyicha yashaydi. Mijozlarning shaxsga doir maʼlumotlarini xorijiy modelga umuman berish mumkinmi — bu alohida savol. 2026-yil 27-martdan qoidalar oʻzgardi, biz ularni OʻRQ-1125 haqidagi maqolada tahlil qilganmiz.
Soliqlar nimani koʻrsatdi: Claude ChatGPTni ortda qoldirdi
Soliq qoʻmitasi elektron xizmatlar koʻrsatuvchi xorijiy kompaniyalar qancha toʻlaganini muntazam eʼlon qilib boradi. 2025-yilda bunday kompaniyalar 78 ta boʻlgan, ular birgalikda 181,3 mlrd soʻm toʻlagan, bu 2024-yilga nisbatan 56% koʻp. OpenAI 11,7 mlrd bilan darhol Apple, Meta va Googledan keyin toʻrtinchi oʻringa chiqdi, holbuki bir yil oldin u roʻyxatda umuman yoʻq edi (Gazeta.uz, 30.01.2026).
2026-yilning birinchi yarmida kompaniyalar 97 taga, soliqlar esa 143,8 mlrd soʻmga yetdi — 2025-yilning shu davriga nisbatan 84% koʻp. Anthropic 6,3 mlrd soʻm, OpenAI — 5,6 mlrd toʻladi. Claude ishlab chiquvchisi OpenAIni birinchi marta ortda qoldirdi: birinchi chorak yakunlariga koʻra Anthropic darhol OpenAIdan keyin, oltinchi oʻrinda edi, 2025-yil oʻntaligiga esa kirmagan edi (Gazeta.uz, 04.08.2026). Holbuki Anthropic hisobga faqat 2026-yil fevralida turgan. OpenAI ham oʻsmoqda: 2025-yilning birinchi yarmida u 2,9 mlrd toʻlagan, yaʼni deyarli ikki baravar kam (Spot).
Oʻsha roʻyxatda oʻninchi oʻrinda Anysphere, 1,5 mlrd soʻm. Bu AI asosidagi Cursor kod muharririni ishlab chiqaradigan kompaniya. Demak, yarim yil yakunlariga koʻra elektron xizmatlar uchun eng yirik xorijiy soliq toʻlovchilar oʻntaligida sunʼiy intellekt asosiy mahsuloti boʻlgan uchta kompaniya allaqachon bor.
Oʻzbekiston ChatGPT va Claudega qancha sarflaydi: baho
Soliq tushum emas, lekin u orqali tushumni taxminan baholash mumkin. Avval solishtirib koʻramiz. Qoʻmita 2025-yil uchun oʻntalikdagi har bir kompaniya boʻyicha ham soliqni, ham aylanmani eʼlon qilgan. Oʻntadan sakkiztasida soliq aylanmaning 11,6 dan 12,1% gachasini, yaʼni QQS stavkasini tashkil qiladi. Amazonda — 10%. OpenAIda — 20%: 57,7 mlrd aylanmada 11,7 mlrd soliq. Nega bunday ekani xabarda tushuntirilmagan. Agar OpenAI soligʻini 12% ga boʻlsak, 2025-yil aylanmasi 97,5 mlrd soʻm chiqadi, eʼlon qilingan raqamga ishonsak — 57,7 mlrd. Aniq raqam bizda yoʻq, faqat oraliq bor.
2026-yilda bunday gʻalatilik endi yoʻq. Birinchi chorak uchun tushum har bir kompaniya boʻyicha eʼlon qilingan: OpenAIda 21,5 mlrd tushumda 2,5 mlrd soʻm soliq, Anthropicda 12,6 mlrd da 1,5 mlrd, yaʼni 11,6% va 11,9% (Spot, 07.05.2026). Yarim yil uchun qoʻmita faqat umumiy aylanmani aytdi: 143,8 mlrd soliqda 1,2 trln soʻmdan ortiq. Bu yana taxminan 12%. Shuning uchun har bir kompaniyaning yarim yillik aylanmasini soliqni 0,12 ga boʻlib baholaymiz:
| Kompaniya | Soliq, 2026-yil 1-yarmi | Aylanma bahosi | Dollarda* |
|---|---|---|---|
| Anthropic | 6,3 mlrd soʻm | ≈ 52,5 mlrd soʻm | ≈ $4,4 mln |
| OpenAI | 5,6 mlrd soʻm | ≈ 46,7 mlrd soʻm | ≈ $3,9 mln |
| Anysphere (Cursor) | 1,5 mlrd soʻm | ≈ 12,5 mlrd soʻm | ≈ $1,0 mln |
* Markaziy bankning 2026-yil 30-iyundagi kursi boʻyicha, bir dollar uchun 12 060,84 soʻm (cbu.uz). Yarim yil davomida kurs oʻzgarib turgan, shuning uchun bu aniq summa emas, balki miqdor tartibi.
Tasavvur qilish uchun: yarim yilda $4,4 mln — oyiga $20 dan taxminan 36 ming obuna. Lekin bu summaga API ham, $20 dan arzon va qimmat tariflar ham kiradi, shuning uchun undan foydalanuvchilar sonini chiqarib boʻlmaydi.
Haqiqiy xarajatlar, ehtimol, bu bahodan yuqori. Sabab ikkita, ikkalasi ham oʻsha 278-moddadan kelib chiqadi.
- Raqamlarda faqat jismoniy shaxslarga sotuvlar. Xizmatni oʻzbekistonlik kompaniya sotib olsa, QQSni soliq agenti sifatida uning oʻzi toʻlaydi. Bunday toʻlovlar OpenAI va Anthropic soliqlariga tushmasligi kerak.
- Ilovalar doʻkonlari orqali obunalar. Agar toʻlovni xaridor bilan hisob-kitob qiladigan vositachi qabul qilsa, soliq agenti u boʻladi. App Store va Google Play orqali rasmiylashtirilgan ChatGPT va Claude obunalari bu mantiqqa koʻra Apple va Google soliqlariga tushishi kerak.
Bundan biznes egasi uchun nima kelib chiqadi
Soliq maʼlumotlari aynan kim toʻlayotganini aytmaydi. Lekin qonunning tuzilishiga koʻra bular asosan jismoniy shaxslar, yaʼni oʻz kartasidan toʻlaydigan odamlar. Ular orasida sizning xodimlaringiz ham boʻlishi mumkin. Bu mahalliy xususiyat emas: MIT NANDA 2025-yil hisobotiga koʻra, soʻralgan kompaniyalarning 90% dan ortigʻida xodimlar ish uchun shaxsiy AI-vositalardan muntazam foydalanadi (bizning tahlilimiz).
Xodimlar sunʼiy intellektdan allaqachon foydalanmoqda. Qaysi akkaunt orqali va u yerga nimani joylash mumkinligini hal qilish qoladi. Qisqa harakatlar tartibi:
- Jamoadan kim nimadan foydalanayotganini soʻrang va qaysi tarifda. Xotirjam, jazosiz, aks holda halol javob olmaysiz.
- Shaxsiy chatlarga nimani joylash mumkin emasligini yozib qoʻying: mijozlarning shaxsga doir maʼlumotlari, shartnomalar, CRMdan eksportlar.
- Hisoblang. Agar sunʼiy intellektdan ikki va undan ortiq kishi foydalansa, biznes tarifni shaxsiy obunalar toʻplami bilan solishtiring. Yillik toʻlovda ChatGPT Business yoki Claude Teamdagi joy $20 turadi, shaxsiy Plus bilan bir xil, lekin u yerda maʼlumotlaringizda oʻqitish sukut boʻyicha oʻchirilgan.
- Buxgalterga 278-moddani koʻrsating. Yuridik shaxs nomidan toʻlanganda QQSni kompaniyaning oʻzi hisoblaydi va toʻlaydi.
- Obunadan u qilmaydigan ishni kutmang. Obuna aniq bir odamga uning vazifalarida yordam beradi. Agar model mijozlarga oʻzi javob berishi yoki CRMingizdagi hujjatlarni tahlil qilishi kerak boʻlsa, bu endi sunʼiy intellektni jarayonga joriy etish: model maʼlumotlaringizga ulanadi, natija esa metrika bilan tekshiriladi.
Sunʼiy intellektga xarajatlarning 50% ini qoplash boʻyicha davlat dasturi obunalarni ham qoplaydimi — nomaʼlum: dasturni 2026-yil 23-sentabrda tahlil qilganimizda kompensatsiya tartibini topmadik, u haqda yangiroq maʼlumot bizda yoʻq (dastur haqida nimalar maʼlum).
Biz nimani bilmaymiz
ChatGPT va Claude uchun toʻlov bosqichigacha yetib bormadik va OpenAI Oʻzbekiston uchun narxga QQS qoʻshadimi yoki u allaqachon narxga kiritilganmi — bilmaymiz. Anthropic narxga aynan 12% qoʻshishi — uning soliqlar haqidagi izohidan chiqargan xulosamiz, tekshirilgan hisob emas. Tarif sahifalaridagi narxlar davlatga bogʻliq boʻlishi va oʻzgarishi mumkin, bu yerdagi hammasi — 2026-yil 28-sentabr holatiga, Oʻzbekistondan ochilgan sahifalardan.
Soliq raqamlarini Soliq qoʻmitasiga havola qilgan Gazeta.uz va Spot nashrlaridan olamiz. Qoʻmita saytidagi press-relizning oʻzini topmadik. Kompaniyalarning 2026-yil birinchi yarmidagi aylanmasi — 12% stavka orqali chiqarilgan bizning bahomiz, eʼlon qilingan maʼlumot emas. Nega 2025-yilda OpenAIda soliq aylanmaning 20% ini tashkil qilganini bilmaymiz. Yuridik shaxslar toʻlovlari hamda App Store va Google Play orqali obunalar OpenAI va Anthropic soliqlariga kirmasligi — 278-moddani bizning oʻqishimiz, soliq idorasining tushuntirishi emas.
Halol aytsak, bu yerda biz qayerdamiz
ChatGPT, Claude yoki Gemini obunalarini sotmaymiz va ular uchun sizning oʻrningizga toʻlashga yordam bermaymiz. Oʻz mahsulotlarimizda modellarni obunalar orqali emas, API orqali ulaymiz. Masalan, Telegram Business uchun avtojavob beruvchimiz Vallida egasi oʻzining OpenAI, Anthropic yoki Google kalitini ulashi mumkin. Unda mijozlarga javoblar uning provayderdagi akkaunti orqali ketadi, model uchun esa u provayderga bevosita toʻlaydi. Hozir Valli pilot bosqichida.
Buyurtma asosidagi loyihalarda ham qoida shu: model provayderidagi akkaunt mijoz nomiga rasmiylashtiriladi, kalitlar — uniki.
Agar kompaniyangizda sunʼiy intellekt qayerda allaqachon shaxsiy akkauntlar orqali ishlayotganini va qaysi jarayonni toʻgʻri sxemaga oʻtkazish kerakligini tushunmoqchi boʻlsangiz, uni bosh sahifadagi soʻrovnomada taʼriflang. Bitta jarayon tahlili 48 soat ichida keladi, bepul va qoʻngʻiroqsiz.
